एजेन्सी, २ पुस । जलवायु परिवर्तनका कारण स्वास्थ्यमा पर्न सक्ने खतराका बारेमा बाहिरिने तथ्यांक चिन्ताजनक छ । यो ठूलो समस्याको डरले हामीले यसलाई बेवास्ता गरिरहन सक्छौं तर यदि हामीले आफ्नो जीवनशैली परिवर्तन गरेनौं भने यसले आगामी पुस्तामा धेरै नराम्रो प्रभाव पार्न सक्छ ।
जलवायु परिवर्तन गर्भमा रहेको बच्चाको लागि ठूलो समस्या हो जलवायु परिवर्तन र वायु प्रदूषणले बालबालिकाको दिमागमा पनि संरचनात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छ।
जीवाश्म ईन्धन दुवै समस्याको मूल हो । गर्भवती महिला र नवजात शिशुको अध्ययनबाट हामीले जलवायु परिवर्तन र वायु प्रदूषण गर्भमा रहेको बच्चाको मस्तिष्कको विकासका लागि गम्भीर समस्या भएको पत्ता लागेको छ । यसलाई आगामी स्वास्थ्य आपतकालको रूपमा व्यवहार गर्नुपर्छ।
विगत २० वर्षमा, जलवायु परिवर्तन र वायु प्रदूषणले विकासशील मस्तिष्कमा महत्त्वपूर्ण प्रभाव पार्छ भन्ने हाम्रो बुझाइ निरन्तर बढेको छ। अनुसन्धानहरूले देखाएको छ कि वायु प्रदूषण कम क्ष्त्त र अन्य संज्ञानात्मक समस्याहरू, ब्म्ज्म् र अटिज्म विकास विकारहरू, अवसाद र चिन्ता आदिको लागि जिम्मेवार छ। यसले बालबालिकाको मस्तिष्कमा पनि संरचनात्मक परिवर्तन ल्याउन सक्छ।
बच्चाको मानसिक विकासलाई असर गर्छ
जलवायु परिवर्तनले बालबालिकाको शैक्षिक–मानसिक विकासलाई असर गर्छ ।
जलवायु परिवर्तनका कारण विस्थापनले बालबालिकाको शैक्षिक–मनोवैज्ञानिक विकासलाई पनि असर गर्छ र उनीहरू पोस्ट–ट्रमाटिक स्ट्रेस डिसअर्डरजस्ता समस्याबाट ग्रस्त हुन्छन्। सामान्यतया यी समस्या वयस्कता सम्म रहन्छ। गर्भमा रहेको बच्चाको दिमागमा हालैका अध्ययनहरूले धेरै पुरानो विश्वासहरूलाई हटाइदिएको छ । सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा आमाको प्लेसेन्टाले बच्चालाई वातावरणीय खतराहरूबाट जोगाउँछ।
बच्चाको मस्तिष्क रगत–मस्तिष्क–बाधाद्वारा सुरक्षित हुन्छ भन्ने अर्को बेवास्ता गरिएको विश्वास हो। अब हामीलाई थाहा छ कि यदि गर्भवती महिलालाई विषाक्त रसायनको सम्पर्कमा आयो भने, यसको प्रभाव उनको विकासशील बच्चाको मस्तिष्कमा पुग्छ। बच्चाको दिमागको यो अति संवेदनशील अवस्था जन्म पछि पनि जारी रहन्छ, किनकि यो अझै विकास भइरहेको छ।
आज, विश्वका लगभग एक तिहाइ बालबालिका उच्च स्तरको वायु प्रदूषण भएको क्षेत्रमा बसोबास गरिरहेका छन्।
बच्चाहरूमा पनि समस्या छ कि तिनीहरूसँग सामान्यतया वयस्कहरूमा हुने जैविक प्रतिरक्षा संयन्त्रहरू छैनन्, जस्तै जटिल इन्जाइम प्रणालीहरू जसले प्रदूषकहरूलाई डिटोक्सिफिकेसन र म्ल्ब् क्षतिलाई मर्मत गर्दछ। आज विश्वका झण्डै एक तिहाइ बालबालिका या त बाढी वा खडेरी वा वायु प्रदूषणको उच्च स्तरको जोखिममा रहेका क्षेत्रमा बस्छन्।
भ्रुणको मस्तिष्क संवेदनशील हुनुका धेरै कारण छन्। जटिल विकास कार्यक्रम गर्भमा हुँदा बच्चाको मस्तिष्कमा छिटो हुन्छ। याद गर्नुहोस् कि वयस्क मानिसको मस्तिष्कमा उपस्थित सबै सय अरब तंत्रिका कोशिकाहरू बच्चाको रूपमा आमाको गर्भमा हुँदा बन्छन्। मनको विशेष वास्तुकला पनि तब मात्र निर्माण हुन्छ। त्यसैले गर्भावस्था धेरै महत्त्वपूर्ण छ।
