नेपालको शिक्षा, स्वास्थ्य र राजनीतिक क्षेत्रलाई प्रयोगशालाकारुपमा उपयोग हुन नदिन नेपालीले सचेतना अपनाउनुपर्ने आवश्यकता बढेको छ । हाम्रो शिक्षा, स्वास्थ्य, राजनीतिक क्षेत्र विगत लामो समयदेखि राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति केन्द्र, गैरसरकारी संस्था र स्वार्थ समूहको इच्छाअनुसार प्रयोग भयो । जुन नेपाल र नेपालीको हितमा आजसम्म कुनै काम भएको पाइएन ।
स्वार्थ समूहको राजनीतिक अभिष्ठ पूरा गर्ने क्षेत्र नै नेपालको शिक्षा, स्वास्थ्य र राजनीतिक क्षेत्र बनेको छ । विद्यालय शिक्षादेखि विश्वविद्यालयसम्म विदेशी सहयोगका नाममा विगत लामो समयदेखि प्रयोगशाला बनाइयो । अनेकथरी परियोजना र विकासका नाम दिएर विद्यालय शिक्षामा गरिएको स्वार्थ समूहको प्रयोग र उपयोगले हाम्रो विद्यालय शिक्षा कमजोर भएको हो ।
शिक्षा क्षेत्रलाई प्रयोगशाला बनाउने उदेश्यले हाम्रो शिक्षा क्षेत्रको उन्नति र प्रगतिका लागि भन्दै, धेरै विदेशी सहयोग पनि आयो । तर त्यो आएको सहयोग हरेक परियाेजनाबाट ८० प्रतिशतभन्दा बढी रकम जहाँबाट आयो उतैका कर्मचारी, विज्ञ र परामर्श समूहले असुलेर विदेश नै लगे । अहिले विद्यालयदेखि विश्वविद्यालय तहसम्मका सबै परियोजना बन्द भएका छन् ।
सरकार, शिक्षाविद र शिक्षा क्षेत्रमा काम गर्नेहरुले बल्ल हाम्रो विद्यालयदेखि विश्वविद्यालय तहसम्मको शिक्षा विदेशी र अन्य स्वार्थ समूहको प्रयोगशाला बनेको थाहा पाउँदैछन् । सबैका लागि शिक्षा, विद्यालय क्षेत्र सुधार योजना, उच्च शिक्षा सम्बन्धी पहिलो दोस्रो परियोजनालगायतका कार्यक्रमको नाम आजभोलि कतै सुनिदैन ।
यी कार्यक्रम भइरहेका बेला हाम्रा शिक्षाविद् नेपालको शिक्षा विश्वस्तरको बन्छ भनेर वकालत गर्थे । तर अहिले नेपालको विद्यालय र विश्वविद्यालयको शिक्षा खण्डहर बनेको छ । पछिल्लो समय देशमा विद्यार्थी विनाका रित्ता भवनको विकास भएको छ । विभिन्न राजनीतिक दलका नेतालाई मिलाएर स्वार्थ समूहले अझै पनि आफ्नो अभिष्ठ पूरा गरिरहेका छन् ।
विदेशीको स्वार्थ अनुसारका हाम्रा कानुन बनेका छन् । नेपालीलाई आकर्षित गर्न सबैभन्दा पहिले छलफलमा मन्त्री र सांसदलाई राख्छन् । शिक्षाजस्तै हाम्रो स्वास्थ्य क्षेत्र पनि विदेशीको प्रयोशाला बनाइएको छ । विकसित देशले बालबालिकाका लागि उत्पादन गरेका खोप नेपालका बालबालिकामा प्रयोग गरिन्छ । प्रयोग गर्न सरकारले नै अनुमति दिन्छ ।
धेरैअघिदेखि गर्भवती महिला, बालबालिका, बृद्धबृद्धाहरुका लागि विकसित देशले बनाएका औषधि पनि नेपालमा परीक्षण गर्ने काम हुँदै आएको छ । हात्तीपाइले रोगका लागि बनाइएको औषधि पनि नेपालीलाई खुवाएर परीक्षण गरियो । जुन औषधि धेरै नेपालीले खान मानेन् ।
स्वार्थ समूहको लहैलहैमा राजनीतिक नेतृत्वदेखि देशको कर्मचारी संयन्त्रको प्रयोग हुनु हुँदैन । अरुको स्वार्थमा हाम्रो शिक्षा, स्वस्थ्य र राजनीतिक क्षेत्रमा अझै पनि प्रयोग भइरहेको छ । कोभिड-१९ पछि विकसित देशले उत्पादन गरेका विभिन्न औषधि खोपको वहाना बनाएर नेपालका किशोर किशोरीमा परीक्षण गरियो । कतिपय त अनिवार्य लगाउनैपर्ने भनेर उर्दीनै जारी गरियो ।
यस्ता कार्यप्रति नेपाल सरकार, राजनीतिक दल र शिक्षा तथा स्वास्थ्य क्षेत्रले इन्कार गर्न सक्नुपर्छ । नेपाल कसैको प्रयोगशाला बन्न दिनुहुन्न ।
