टर्कीमा पिकेकेको निशस्त्रीकरणका लागि कानूनी खाका प्रश्तुत

टर्कीको सत्ताधारी गठबन्धनले बुधवार संसदमा कुर्दिस्तान वर्कर्स पार्टी (पिकेके) को निशस्त्रीकरणका लागि कानूनी खाकासहितको विधेयक दर्ता गरेको छ । दशकौंदेखि जारी सशस्त्र विद्रोह अन्त्य गर्ने सरकारको पहल अन्तर्गत यो एक महत्वपूर्ण कदम मानिएको छ । राष्ट्रपति रेसेप तैयप एर्दोगानको जस्टिस एण्ड डेभलपमेन्ट पार्टी (एकेपी) र उसका सहयोगी दलहरूद्वारा प्रस्तावित यस विधेयकलाई कुर्द पक्षधर डीईएम पार्टी र अन्य विपक्षी समूहहरूले पनि समर्थन गरेको एकेपीका प्रमुख सांसद अब्दुल्लाह गुलरले सञ्चारकर्मीहरूलाई जानकारी दिनुभयो । सरकारकाअनुसार यो प्रश्तावित कानून आममाफीका लागि नभई निशस्त्रीकरण प्रक्रियालाई सहज बनाउन ल्याइएको हो । विधेयकमा हत्या वा अन्य गम्भीर हिंसात्मक अपराधमा संलग्न नभएका पिकेकेका तल्लो तहका सदस्यहरूलाई निश्चित कानुनी सर्तहरूमा उत्तरी इराक र सिरियाका लुक्ने ठाउँहरूबाट टर्की फर्कन अनुमति दिइने व्यवस्था गरिएको छ । त्यसैगरी, सशस्त्र आक्रमण वा बम विष्फोटमा प्रत्यक्ष संलग्न नभएका कैदीहरूलाई प्रश्तावित कानूनी संरचना अन्तर्गत रिहाइ वा निगरानीपूर्ण प्रोबेसनको सुविधा दिन सकिने उल्लेख छ । यद्यपि, पिकेकेका संस्थापक अब्दुल्लाह ओकलान, वरिष्ठ नेताहरू र गम्भीर प्रकृतिको जन्मकैदको सजाय भोगिरहेका कैदीहरूको हकमा भने यो कानुन लागू हुने छैन । यो मस्यौदा विधेयक पहिले संसदीय समितिबाट पारित हुनुपर्नेछ र त्यसपछि मात्र मतदानका लागि महासभामा लगिनेछ। संसदको ग्रीष्मकालीन बिदा सुरु हुनुअघि नै सांसदहरूले यस विधेयकमाथि बहस गर्ने अपेक्षा गरिएको छ । सन् १९८४ देखि टर्की राज्यविरुद्ध सशस्त्र विद्रोह गर्दै आएको पिकेकेले आफ्ना नेता ओकलानको आह्वानपछि मे २०२५ मा सशस्त्र संघर्ष अन्त्य गरी निशस्त्रीकरण र विघटन हुने घोषणा गरेको थियो । विगत चार दशकदेखि जारी यस द्वन्द्वमा हालसम्म ४० हजारभन्दा बढी मानिसले ज्यान गुमाइसकेका छन् ।