काठमाडाैं । प्रतिनिधि सभा निर्वाचन २०८२ को अन्तिम मत परिणाम अनुसार दुई हजार आठ सय ९० जना उम्मेदवारको जमानत जफत भएको छ । प्रमु्ख दल नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले तथा नेपाली कम्युनिष्ट पार्टीका उम्मेदवारको समेत जमानत जफत भएको छ । निर्वाचन सम्बन्धी कानुनमा कुल सदर मतको दश प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गर्ने उम्मेदवारको जमानत फिर्ता हुने व्यवस्था छ ।
फागुन २१ गते भएको प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का उम्मेदवारहरुले अत्यधिक मतले विजयी हुँदा कतिपय प्रमुख दलका उम्मेदवारहरुको जमानतसमेत जफत भएको छ । आश्चर्यजनक रुपमा आएको निर्वाचन परिणाम अनुसार दुई हजार आठ सय ९० जना उम्मेदवारले जमानत जोगाउन सकेनन् । निर्वाचन आयोगका सूचना अधिकारी सुमन घिमिरेले १० प्रतिशत मत नल्याउनेमा प्रमुख दल कांग्रेस, एमाले, नेकपा र रास्वपाकै उम्मेदवार समेत रहेका छन् ।
त्यस्तै, स्वतन्त्र उम्मेदवारी दिनेहरू धेरैको जमानत जफत भएको उनको भनाइ छ । उमेदवारहरूमध्ये जसले सदर मतको १० प्रतिशतभन्दा बढी मत प्राप्त गर्छन् उनीहरूको जमानत फिर्ता हुने तर १० प्रतिशतभन्दा कम मत प्राप्त गर्ने उम्मेदवारको जमानत रकम जफत हुने निर्वाचन सम्बन्धी कानूनमा व्यवस्था छ । सूचना अधिकारी घिमिरेका अनुसार जमानत जफत भएका दुई हजार आठ सय ९० उम्मेदवारमध्ये तीन सय ५० उम्मेदवारले एक मत पनि प्राप्त गर्न सकेनन् । प्रत्यक्षतर्फ प्रतिस्पर्धा गरेकामध्ये जम्मा पाँच सय १६ उम्मेदवारले मात्र कुल सदर मतको १० प्रतिशत कटाएर जमानत जोगाउन सफल भएका छन् । काठमाडौंका १० वटै क्षेत्रमा रास्वपाले अत्यधिक मतले जितेपछि एमाले, काग्रेंस र नेकपाका उम्मेदवारको समेत जमानत जफत भएको छ ।
त्यसैगरी, निर्वाचन आयोगले यस पटकको निर्वाचनमा बदर मतको सख्या घटाउने दाबी गरेको भएपनि विगतको जस्तै थयावत रहेको छ । निर्वाचन आयोगले करोडौं रकम खर्च गरेर मतदाता शिक्षा कार्यक्रम सञ्चालन गरे पनि फागुन २१ गते सम्पन्न प्रतिनिधि सभा निर्वाचनमा बदर मतको प्रतिशत उल्लेख्य देखिएको छ । विशेषगरी प्रत्यक्षतर्फ पाँच प्रतिशतभन्दा बढी मत बदर भएपछि निर्वाचन आयोगले यसलाई गम्भीर रुपमा लिएको आयोगले जनाउको छ । बढीभन्दा बढी मतदातालाई मतदानमा सहभागी गराउने र बदर मत न्यूनीकरण गर्ने उद्देश्य आयोगले राखेको भएपनि त्यो प्रभावकारी हुन सकेन ।
२०७९ सालको निर्वाचनमा एमाले, कांग्रेस र एकीकृत समाजवादीका एक जना र माओवादीका दुई जना उम्मेदवारको जमानत जफत भएको थियो । क्षेत्रीय दल तथा राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीका समेत गरी धेरै उम्मेदवारको जमानत नफत भएको थियो । तर यस पटक भने राष्ट्रिय स्वातन्त्र पार्टीप्रति उर्लिएको जनलहरका कारण प्रमुख दलका उम्मेदवारहरुका नै जमानत नफत हुन पुगेको छ।
