एजेन्सी, ९ चैत्र । नीर और नारी, पानी र नारी, स्त्री र पानी… यी दुई महत्वपूर्ण जीवन दिने शब्दहरू एकसाथ आउँदा कस्तो लाग्छ । जब पानीको कुरा हुन्छ र नारी देखिन्छन… नारीको कुरा हुन्छ र पानीको बहाव हुन्छ… उही कथा, उही इतिहास, उही वर्तमान, उही भविष्य देखिन्छ। टाउकोमा पानी भर्नेदेखि लिएर घर आउँदा गिलास पानी ल्याउनेसम्मको सम्बन्ध पनि एउटै नारीसँग जोडिएको हुन्छ पानीको सम्बन्ध‘ पानीहारिनदेखि घरका मुखिया महिलासम्म पानीसँग सम्बन्धित हरेक जिम्मेवारी हुन्छ । महिलाको अंगमा आउनु‘
हरेक घर, गाउँ, सहरको दृश्य फरक फरक हुन सक्छ तर चिन्ता एउटै, सङ्घर्ष एउटै, सङ्घर्ष एउटै, पानी‘ पिउनेदेखि प्रयोगसम्म, प्रयोगबाट प्रयोगसम्म । पानी कहाँ बचाउने, कहाँ र कति पानी बग्छ, यो हिसाब हरेक महिलाको जिब्रोमा छ।
के यो पानी हो? हरेक सुख्खा घाँटीको तिर्खा मेटाउने अद्भुत वरदान, शरीर र घरको सबै चीजको सरसफाइदेखि शरीर भित्रको तापक्रम नियमन, पाचनदेखि मलविसर्जनसम्म‘ जहाँ पृथ्वीको ३ चौथाई भाग ७१ प्रतिशत पानीले ढाकिएको छ । समय, मानव शरीर को लगभग ७० प्रतिशत पानी बनेको छ । जीवजन्तु, वनस्पति, कृषि, बिजुली, कागज, अन्य बोटबिरुवा, मल सबैलाई पानी चाहिन्छ‘ पानी सबैको आधारभूत आवश्यकता हो र स्वच्छ पिउने पानी प्रत्येक लोकतान्त्रिक देशका जनताको अधिकार हो।
जब समुद्रको अथाह पानी, समुन्द्रका छालहरू, नदीहरूको मीठो पानी, जलाशयहरूको स्थिर पानी, झरनाको पानी, जब घामको तापले आकाशमा जान्छ, तब कालो कालो, सेतो। , खैरो, खैरो बादलको बथान तयार हुन्छ। यी बादलहरूबाट बारम्बार पानी पर्छ, पृथ्वीमा पानी आउँछ… कहिले हिउँको रूपमा, कहिले असिनाको रूपमा, कहिले मुसलधारे पानीको रूपमा … तिर्खाएकालाई एक थोपा पनि मिल्छ भने यो पानी दिन्छ। जीवन। र यदि यसले बाढीको डरलाग्दो रूप लिन्छ भने, यो पानीले विनाश ल्याउँछ।
नारी, नारी, नारीले पनि जीवन दिन्छन्।उनको जीवनचक्र पनि सानी छोरीदेखि दिदीबहिनी, श्रीमती, आमासम्म विभिन्न रूपमा झल्कन्छ।।उहाँको उपस्थितिले जताततै आर्द्रता छ, आर्द्रता छ, कोमलता छ, सन्तुष्टि छ। उसको अभावमा सुक्खापन, मलिनता, बाँझोपन छ, दिन आउछ भने सबै बिगार्छ र विनाश चाहान्छ भने पानी माग्ने मौका पनि दिँदैन ।
पानी र महिला दुवैलाई जोगाउन आवश्यक छ‘ दुवैले सजिलै आफ्नो नियन्त्रण गुमाउँदैनन‘कुनै परिस्थिति वा गतिविधिले उनीहरूलाई त्यसो गर्न बाध्य बनाउँछ‘
जसले हामीलाई जीवन दिन्छ, जसले हामीलाई बचाउँछ, हाम्रो जीवनको आनन्द बचाउँछ, उनीहरूलाई बचाउनु आवश्यक छ, उनीहरूको रक्षा गर्न, उनीहरूलाई सम्मान गर्न, सम्मान गर्न आवश्यक छ।
नीलो आकाशमा पानी बादलको काखमा बाष्पको रूपमा छ।…समुद्रमा पानी ठूलो मात्रामा छ, हिउँ शंखको रूपमा छ…पहाडहरूमा हिमनदीहरू छन्। जमिनमा नदीहरू तरल अवस्थामा छन्।हामीले उपलब्ध ज्ञ प्रतिशत उपयोगी पानीमध्ये ०.०० प्रतिशत मात्र प्रयोग गर्छौं।
हामी वरपर उपलब्ध महिलाहरूको प्रतिभा, शक्ति, उदारता र रचनात्मकताको फाइदा उठाउन सकेनौं, उनीहरूलाई हटाउन र नष्ट गर्नमा हामी सबै प्रयासहरू लगाइरहेका छौं। उनको आत्मीय सौन्दर्य र सहजता संग बाँच्न … हामी किन उसलाई कडा बनाउन को लागी झुकेका छौं? यसलाई तरल बनाउन हामीले हाम्रो स्तरमा कति प्रयास गर्छौं?
हाम्रो परिवेशमा नारीलाई भावनात्मक, मानसिक, अध्यात्मिक धेरै रूपले कसरी अभिव्यक्त गरिन्छ भनेर कहिले देख्नुहुन्छ तर नारीको आर्द्रता मापन गर्न हामीसँग कुनै हाइग्रोमिटर छैन, भावनात्मक र संवेदनशील रूपमा पनि हामी यति बेहोश छौं कि उनको योगदान जो छ, छोडिदेउ, तिमिले यसको अस्तित्व महसुस पनि गर्न सक्दैनौ । पानी कहाँ बाट आउँछ र कहाँ विभाजित हुन्छ, नारीले पनि आफ्नो उत्पत्तिस्थल बिर्सेर धेरै टुक्रामा विभाजित हुन्छ । तिमीलाई थाहा छ पानी र नारीको यो अन्तरसम्बन्ध, तर अचम्मको कुरा यो छ कि तिमीले बचाउँदैनौ, न त नारीलाई न पानीलाई ।
