काबुलमा लागुऔषधको कुलतबाट मुक्त भएकाहरूलाई व्यावसायिक तालिमः आत्मनिर्भर बन्ने नयाँ आशा

काबुलस्थित एक व्यावसायिक प्रशिक्षण केन्द्रमा यतिबेला मेसिनको आवाज गुन्जिरहेको छ । यहाँ प्रशिक्षार्थीहरू कोही कपडा सिलाउन, कोही विद्युतीय उपकरण मर्मत गर्न त कोही छालाको जुत्ता बनाउन तल्लीन छन् । केही महिना अघिसम्म यी हातहरू लागुऔषधको गम्भीर लतका कारण काँपिरहेका हुन्थे। तर आज तिनै हातहरूले व्यावसायिक सीप सिकिरहेका छन्, जसले उनीहरूलाई जीवनको दोस्रो अवसर प्रदान गरेको छ ।
प्रशिक्षार्थीहरूमध्ये २२ वर्षीय मोहम्मद जिया एक हुन् । विगत ६ वर्षदेखि मेथाम्फेटामाइन र गाँजाको लतमा फसेका कारण इन्जिनियर बन्ने उनको सपना बीचमै रोकिएको थियो ।
आफ्नो अनुभव सुनाउँदै जिया भन्छन्, ‘जब म यहाँ आएको थिएँ, म सियोमा धागो हाल्न समेत सक्दिनथेँ। आज प्रशिक्षकहरूको सहयोगले मैले धेरै सीपहरू सिकिसकेको छु । शुरुका दिनमा म शारीरिक रूपमा निकै कमजोर र पीडामा थिएँ, तर अहिले मेरो स्वास्थ्यमा सुधार आएको छ र मभित्र भविष्यप्रति आशा जागेको छ ।’
यस प्रशिक्षण केन्द्रले लागुऔषधको लतबाट मुक्त भएका व्यक्तिहरूलाई आत्मविश्वासका साथ समाजमा पुनःस्थापित गर्न चार महिनाको व्यावहारिक र सैद्धान्तिक तालिम प्रदान गर्दै आएको छ । यहाँ दर्जी, जुत्ता निर्माण र विद्युतीय उपकरण मर्मत लगायत पाँचवटा विधामा तालिम दिइन्छ । केन्द्रका व्यावसायिक प्रशिक्षण कार्यक्रम निर्देशक मोहम्मद वासिल विसालका अनुसार यो कार्यक्रमको सातौँ चरण हो ।
उनले युवाहरूलाई लागुऔषधबाट टाढै रहन आग्रह गर्दै यसले व्यक्ति मात्र नभई पूरै परिवार नष्ट गर्ने चेतावनी समेत दिए ।
तालिम केन्द्रमा जुत्ता बनाउने सीप सिकाउने ३३ वर्षीय प्रशिक्षक मुस्तफाको कथा पनि प्रेरणादायी छ । उनी आफैँ १२ वर्षसम्म लागुऔषधको गम्भीर लतमा थिए ।
‘पहिले मानिसहरूले हामीलाई समाजको सामान्य सदस्यका रूपमा हेर्दैनथेँ । अहिले म शारीरिक, मानसिक र भावनात्मक रूपमा परिवर्तन भएको छु र आफ्नो भविष्य सुरक्षित देख्छु ।’ मुस्तफाले बताए ।
व्यावसायिक सीप र पुनस्र्थापनाको यो संयोजनले अफगानिस्तानमा लागुऔषधको चपेटामा परेका हजारौँ युवाहरूका लागि जीवनको नयाँ मार्ग प्रशस्त गरिरहेको छ ।