संवादाता राजेश धामी
मोरङको सुन्दरहरैँचास्थित सुकुना माध्यमिक विद्यालयमा शिक्षक तथा कर्मचारीहरूले छात्राहरूमाथि वर्षौँदेखि यौनजन्य दुव्र्यवहार गरेको आरोप सार्वजनिक भएको छ । सामाजिक सञ्जालमा सार्वजनिक भएका विद्यार्थीहरूको अनुभव, डिजिटल प्रमाण र त्यसपछि सुरु भएको प्रहरी अनुसन्धानले शिक्षा क्षेत्रको सुरक्षा, जवाफदेहिता र बालअधिकारमाथि गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।मोरङको सुन्दरहरैँचा नगरपालिका–१० स्थित सुकुना माध्यमिक विद्यालय अहिले गम्भीर विवादको केन्द्रमा पुगेको छ । विद्यालयका शिक्षक तथा कर्मचारीहरूले छात्राहरूमाथि लामो समयदेखि यौनजन्य दुव्र्यवहार गर्दै आएको आरोप सार्वजनिक भएपछि घटनाले ध्यान तानेको हो ।
घटनाको खुलासा सामाजिक सञ्जालमार्फत भयो, एस,के,एन कन्फेशन र मीम (SKN Confessions and Meme) नामक फेसबुक पेजमा विद्यार्थीहरूले आफ्नो पहिचान गोप्य राख्दै आफूले भोगेका अनुभव, च्याट स्क्रिनसट र अन्य डिजिटल प्रमाण सार्वजनिक गरेपछि यो विषय बाहिर आएको हो । त्यसपछि विद्यार्थीहरू आन्दोलनमा उत्रिएका छन् भने प्रहरी अनुसन्धान पनि तीव्र बनाइएको छ ।सार्वजनिक विवरणअनुसार केही शिक्षकहरूले छात्राहरूलाई रातिको समयमा भिडियो कल गर्ने, अशोभनीय सम्बोधनसहित व्यक्तिगत सन्देश पठाउने, परीक्षा वा प्रयोगात्मक नम्बर बढाइदिने, प्रश्नपत्र देखाइदिने तथा ट्युसन शुल्क छुट गरिदिने प्रलोभन देखाएर अनुचित प्रस्ताव राख्ने गरेको आरोप छ । केही घटनामा परीक्षा चलिरहेकै बेला उत्तरपुस्तिका वा प्रश्नपत्रमा आफ्नो फोन नम्बर लेखेर सम्पर्क गर्न दबाब दिएको दाबी पनि गरिएको छ ।विद्यालयका केही कर्मचारी तथा बस चालकमाथि पनि छात्राहरूप्रति अभद्र व्यवहार गरेको आरोप लागेको छ । यी सबै आरोपहरूको सत्यता पुष्टि गर्न प्रहरीले पीडित, अभिभावक, विद्यालय प्रशासन तथा अन्य सम्बन्धित पक्षसँग बयान लिने र डिजिटल प्रमाणको परीक्षण गर्ने काम अघि बढाएको जनाएको छ ।
विद्यार्थीहरूको आन्दोलन र सामाजिक दबाबपछि प्रहरीले हालसम्म लेखा अधिकृत तथा शिक्षक अविरल मास्के, शिक्षक किशोरलाल गच्छदार, विद्यालय बस चालक प्रदीप भट्टराई र सङ्गीत शिक्षक भीम प्रसाद नेपाललाई पक्राउ गरेको छ । अन्य केही शिक्षकमाथि पनि अनुसन्धान जारी रहेको प्रहरीले जनाएको छ । यता विद्यालय व्यवस्थापनले पक्राउ परेका केही कर्मचारी तथा शिक्षकलाई प्रारम्भिक रूपमा निलम्बन गरेको छ ।यस घटनामा विद्यालय प्रशासनको भूमिकामाथि पनि गम्भीर प्रश्न उठेको छ । पीडित विद्यार्थीहरूले आफूहरूले यसअघि पनि गुनासो गर्दा त्यसलाई गम्भीर रूपमा नलिइएको र आवश्यक कदम चाल्न नसकिएको आरोप लगाएका छन् । यद्यपि, यी आरोपबारे सम्बन्धित पक्षको विस्तृत धारणा सार्वजनिक हुन बाँकी छ ।
करिब चार हजार विद्यार्थी अध्ययन गर्ने यस विद्यालयमा भएको भनिएको घटनाले अभिभावकहरूलाई समेत चिन्तित बनाएको छ । शिक्षा दिने ठाउँ नै विद्यार्थीका लागि असुरक्षित भएको अनुभूतिले विद्यालयभित्र बालसुरक्षा संयन्त्र, उजुरी प्रणाली र नियमित निगरानीको प्रभावकारितामाथि बहस सुरु भएको छ ।विद्यालय केवल पढाइ हुने स्थान मात्र होइन, विद्यार्थीले सुरक्षित महसुस गर्ने वातावरण पनि हुनुपर्छ । यौनजन्य हिंसाका उजुरीलाई संवेदनशील रूपमा सम्बोधन गर्दै निष्पक्ष अनुसन्धान, पीडितको गोपनीयता संरक्षण र कानुनअनुसार दोषीमाथि कारबाही हुनु आवश्यक छ ।सुकुना माध्यमिक विद्यालयको यो प्रकरण एउटा विद्यालयको मात्र विषय नभई समग्र शिक्षा प्रणालीमा बालसुरक्षा, नैतिकता र संस्थागत जवाफदेहिताको परीक्षण बनेको छ । अब सबैको ध्यान अनुसन्धानको निष्कर्ष, न्यायिक प्रक्रियाको निष्पक्षता र यस्ता घटना दोहोरिन नदिन आवश्यक सुधारतर्फ केन्द्रित भएको छ ।
