काठमाडौं । आज विश्व क्यान्सर दिवस मनाइँदैछ। यस दिवसको मुख्य उद्देश्य क्यान्सर रोगबारे जनमानसमा चेतना अभिवृद्धि गर्नु, यसको रोकथाम, समयमै पहिचान र उपचारमा जोड दिनु हो। हरेक वर्ष फेब्रुअरी ४ का दिन विश्वभर विविध चेतनामूलक कार्यक्रमहरू आयोजना गरिन्छ।
विश्व क्यान्सर दिवसको स्थापना सन् २००० मा फ्रान्सको पेरिसमा आयोजित ‘नयाँ सहस्राब्दीका लागि क्यान्सरविरुद्ध विश्व शिखर सम्मेलन’ मा पारित ‘चार्टर अफ पेरिस अगेंष्ट क्यान्सर’ पश्चात भएको हो। त्यसपछि यो दिवस अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा महत्वपूर्ण स्वास्थ्य चेतनामूलक दिवसका रूपमा मनाउन थालिएको हो।
विश्व स्वास्थ्य संगठन (WHO) का तथ्यांकअनुसार हरेक वर्ष करिब १० लाख मानिस क्यान्सरका कारण ज्यान गुमाउँछन्। धूमपान, तमाखु सेवन, अस्वस्थ जीवनशैली, प्रदूषण, आनुवांशिक कारण तथा असन्तुलित आहार यस रोगका प्रमुख कारणहरू मानिन्छन्।
क्यान्सरको रोकथाममा धूमपान तथा तमाखु सेवनबाट टाढा रहनु, स्वस्थ भोजन, नियमित व्यायाम र जीवनशैलीमा सुधार ल्याउनु, समयमै स्वास्थ्य परिक्षण गराउनु र उपचारको पहुँच सुनिश्चित गर्नु अत्यन्त आवश्यक छ। प्रारम्भिक चरणमै क्यान्सर पत्ता लागेमा उपचारप्रतिको सफलता दर धेरै उच्च रहेको चिकित्सकहरूले बताउँछन्।
दिवसका अवसरमा विभिन्न स्वास्थ्य संस्थाहरू, सामाजिक संगठनोंले जनचेतना कार्यक्रम, निःशुल्क स्वास्थ्य परीक्षण, राहत तथा सल्लाह कार्यक्रमहरू आयोजना गरिरहेका छन्। क्यान्सर विरुद्धको अभियानलाई थप सशक्त बनाउन समाजका सबै तहबाट सक्रिय सहभागिता आवश्यक रहेको विशेषज्ञहरूले औँल्याएका छन्।
विश्व क्यान्सर दिवस स्वास्थ्य र जीवनको मूल्यबोधका साथ रोगबारे सचेतना फैलाउने महत्वपूर्ण माइलस्टोनको रूपमा रहेको छ, जसले दीर्घकालीन स्वास्थ्य लक्ष्योंतर्फ जनता र सरकारलाई जोड दिन प्रेरित गर्दै आएको छ।
