नेपालमा कफिको प्रचुर सम्भावना भएपनि राज्यको नजरमा परेन


काठमाडाैं,५ मंसिर। राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्डले नेपालमा उत्पादित ताजा तथा तयारी कफीको न्यूनतम् मूल्य तोकेको छ । कफि उत्पादन गर्दा लाग्ने लागतमा कम्तिमा २२ दशमलव ५ प्रतिशत नाफा राखेर न्यूनतम् मूल्य निर्धारण गरेको हो । नेपालमा कफिको प्रचुर सम्भावना भएपनि राज्यको नजर नपरेका कारण उत्पादनमा वृद्धि हुन नसकेको कफि उत्पादकको गुनासो भइरहदाँ कफीको न्यूनतम् मूल्य तोकीएको हो ।

नेपालमा उत्पादन भएको कफी मध्ये ६० प्रतिशत आन्तरिक बजारमा खपत हुन्छ भने करीब ४० प्रतिशत मात्रै निर्यात हुने गरेको छ । नेपालमा कफिको प्रचुर सम्भावना रहे पनि बार्षिक रुपमामा ५०० मेट्रिक टन मात्रै उत्पादन हुने गरेको छ । नेपालमा उत्पादित कफीको अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा माग उच्च छ । १२ लाख हेक्टरमा कफि विस्तार गर्न सकिने अध्ययनले देखाए पनि नेपालमा अहिले २६–२७ सय हेक्टरमा मात्र कफी विस्तार गरिएको छ । आन्तरिक उत्पादनले धान्न नसक्दा वर्षेनि कफीको आयात बढ्दो छ । इमाउन्टेन सँग कुरा गर्दै धनकुटाका कृषक युवराज दर्नालले राज्यले प्राथमिकतामा नराख्दा कफीको उत्पादन बृद्धि हुन नसकेको बताउनुभयाे ।

भन्सार विभागको तथ्याङक अनुसार नेपालमा ०७६–०७७ मा ५ करोड ७७ लाख २८ हजार बराबरको कफि निर्यातहुँदा ११ करोड ८८ लाख ४९ हजार बराबरको आयात भएको छ । बगत बर्षको तथ्याङकलाई हेर्दा कास्की जिल्लामा २२ देखि २४ मेट्कि टन कफि उत्पादन भएको थियो । कृषकले अझै पनि कफिलाई सौखिन बालीको रुपमा मात्र लिएकोले उत्पादन बढन नसकेको राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्ड क्षेत्रीय कार्यलय पोखराका प्रमूख चन्द्र पुरीले बताउनुभयाे ।

हरेक बर्ष राष्ट्रिय चिया तथा कफी विकास बोर्डले कफिको न्यृनतम मूल्य तोक्दै आएको छ। नयाँ मूल्यअनुसार कृषकबाट उत्पादित ताजा फल ‘ए ग्रेड’ को प्रतिकिलो मूल्य ९० र ‘बी ग्रेड’ को ८० रुपैयाँ तोकिएको छ । यस्तै ‘ए ग्रेड’ पार्चमेन्ट प्रशोधित कफीको प्रतिकिलो मूल्य ४ सय ५० रुपैयाँ तोकिएको छ भने ‘बी ग्रेड’ पार्चमेन्ट कफीको प्रतिकिलो मूल्य ३ सय ९७ रुपैयाँ कायम भएको छ । यो बर्ष भने सबैलाई मान्य हुने र वैज्ञानिक हिसाबले कफीको मुल्य तोकेको बोर्डको दावी छ ।

नेपालमा कफिको सम्भावना धेरै भए पनि राज्यले कफि उत्पादन बृद्धिका लागि अध्ययन अनुसन्धानमा खासै चासो दिएको छैन । १२ लाख हेक्टरमा कफि विस्तार गर्न सकिने अध्ययन भइसकेको अवस्थामा अहिले २६–२७ सय हेक्टरमा मात्र कफि खेति भइरहेको तथ्यबाट किसानलाई यस क्षेत्रमा आर्कषित गर्न ठोस कार्यक्रमको आवश्यता देखिन्छ ।

Leave a Reply